تولید نسوز Ùˆ مواد دیرگداز از ظهور تولید سÙال Ùˆ Ùلز در پهنه ایران باستان شروع شده Ùˆ به Ø´Ú©Ù„ امروزی آن در کشور با اØداث کارخانه نسوز امین آباد در سال 1318 وارد مرØله جدیدی شد.
مروری بر صنعت تولید مواد نسوز کشور
این صنعت با رشد مصر٠نسوز در صنعت سیمان Ùˆ نیروگاههای برق به سرعت گسترش یاÙت Ùˆ نقطه عط٠اÙزایش تولید Ùˆ تØول تکنولوژی در آن در سال 1352 با اØداث کارخانه نسوز ذوب آهن با ظرÙیت Øدود 25 هزار تن همراه با تولید Ùولاد در کشور آغاز گردید Ú©Ù‡ این روند کماکان تا به امروز با ورود به عرصه تولید Ùلزات رنگین، صنعت شیشه Ùˆ سرامیک Ùˆ Ù†Ùت Ùˆ گاز Ùˆ پتروشیمی ادامه دارد.
مواد دیرگداز به عنوان گلوگاه Øیاتی در چرخه تولید ( خصوصاً در صنایع مادر ) Ù…Ø·Ø±Ø Ù…ÛŒØ¨Ø§Ø´Ù†Ø¯ØŒ به طوری Ú©Ù‡ تمامی صنایعی Ú©Ù‡ با دمای بالا Ùˆ Ùرایندهای پخت یا ذوب سر Ùˆ کار دارند مصر٠کننده مواد دیرگداز میباشند. لذا مواد دیرگداز به عنوان یکی از زیرمجموعه های اصلی سرامیک ها دارای اهمیت بالا برای صنایع مادر میباشند.
تولید Ùرآوردههای نسوز به دلیل کاربرد گسترده Ùˆ Ùˆ ابستگی شدید صنایع مختل٠به آنها، خصوصاً در صنایع زیر بنایی مانند صنایع Ùولاد، Ùلزات غیر آهنی سیمان، آلومینیوم، شیشه، سرامیک، پالایشگاهها Ùˆ پتروشیمی از اهمیت ویژه ای برخوردار است به طوریکه رشد Ùˆ توسعه هر کدام از صنایع Ùوق به نوعی با پیشرÙت مواد دیرگداز وابسته میباشد.
تعریÙ:
مطابق با یک تعری٠بینالمللی Ù…Øصولات دیرگداز مواد سرامیکی غیر Ùلزی هستند Ú©Ù‡ دارای دیرگدازی بالاتر از 150 C میباشند.
بدیهی است به دلیل شرایط Øاکم در Ù…ØÙ„ مصر٠این Ù…Øصولات، علاوه بر دیرگدازی بالا Ùˆ پایداری Øرارتی، مواد نسوز باید از پایداری Ùیزیکی Ùˆ شیمیایی در مقابل آثار مخرب Øاکم برخوردار باشند. لذا مواد دیرگداز باید از نظر خواص مختل٠مانند دیرگدازی با ترکیب Ùˆ آنالیز شیمیایی، استØکام Ùشاری سرد Ùˆ گرم استØکام خمشی گرم Ùˆ سرد، دیرگدازی تØت بار، هدایت Øرارتی، انبساط Øرارتی، مقاومت در برابر شوک های Øرارتی، مقاومت به سایش دانسیته Ùˆ تخلخل Ùˆ... مناسب بوده Ùˆ همواره تØت کنترل باشند.
تقسیمبندی مواد دیرگداز:
تقسیم بندی های انجام گرÙته در مورد دیرگداز بر اساس معیارهای مختل٠از جمله درجه دیرگدازی، خاصیت شیمیایی، نوع Ùˆ Ø´Ú©Ù„ دیرگداز، ترکیب شیمیایی، دمای متوسط، دمای بالا Ùˆ دمای بسیار بالا
- درجه دیرگدازی: دمای پایین، دمای متوسط، دمای بالا و دمای بسیار بالا
- خاصیت شیمیایی: اسیدی – قلیایی – خنثی
- نوع شکل دیرگداز: شکل دار ( shaped ) بی شکل یا منولوتیک
- ترکیب شیمیایی: سیلیسی، شبه سیلیسی، آلومینا سیلیکاتی، منیزیایی، کرومیتی، منیزیا – کرومیتی، منیزیا – گراÙیتی، کارباید سیلیسیم.
تقسیمبندی نسوزها بر اساس کاربرد به Ø´Ø±Ø Ø°ÛŒÙ„ میباشند:
- Ù…Øصولات Ø´Ú©Ù„ دار: Ú©Ù‡ با استÙاده از روشهای ریختهگری، کوبیدن یا پرس در کارخانجات نسوز تهیه میشوند.
- Ù…Øصولات بیشکل: Ú©Ù‡ در Ù…ØÙ„ مصر٠با روشهای مناسبی از جمله کوبیدن به صورت لایه، Øاملهای مصر٠را پوشش میدهد.
- Ù…Øصولات ویژه: به صورت Ø´Ú©Ù„ داده شده یا بی Ø´Ú©Ù„ مورد استÙاده قرار میگیرند.
- Ù…Øصولات عایق Ùˆ سبک: نیز بصورت Ø´Ú©Ù„ داده شده Ùˆ بی Ø´Ú©Ù„ در صنعت نسوز مصر٠میگردند.
دیدگاه کاربران